Nederlands Fotomuseum

Bertien van Manen (geb. 1942) begon haar fotografische carrière als modefotograaf. Mede geïnspireerd door Robert Frank kwam zij echter al snel op het spoor van een meer geëngageerde vorm van fotografie. In 1979 publiceerde zij haar eerste fotoboek over allochtone vrouwen onder de titel Vrouwen te gast, met als inspiratiebron het boek A Seventh Man van John Berger (1975). De foto’s in Vrouwen te gast zijn tamelijk formeel en afstandelijk. Dit in tegenstelling tot de bewust anti-esthetische beelden die zij samen met Catrien Ariëns in opdracht van het Rijksmuseum maakte en bundelde in Zelfportret. Vrouwenbeweging in de jaren tachtig (1982).
Als ware het een drieluik publiceerde zij in 1985 opnieuw samen met Catrien Ariëns Dienstmaagd des Heren (1985) over het kloosterleven van nonnen. Geleidelijk rezen bij haar echter twijfels over deze vorm van sociale betrokkenheid. 'Ik heb altijd een beetje de pest gehad aan dat etiket sociaal fotograaf. Op een gegeven moment wil je wat anders en heb je het gevoel: ik kan nu wel tot mijn dood laten zien hoe ellendig mensen het hebben, maar er verandert toch zo weinig', stelde zij in een interview (Vrij Nederland, 19 november 1988). Door in de Verenigde Staten en de voormalige Sovjet-Unie bij mensen thuis te gaan wonen en met een simpele amateur camera in kleur te gaan werken ontwikkelde zij een heel nieuwe vorm van geëngageerde fotografie.

Nadat zij Russisch had geleerd verbleef Bertien van Manen begin jaren negentig langdurig in verschillende delen van de toenmalige Sovjet-Unie. Gecombineerd met eigen teksten publiceerde zij een keuze uit deze foto's in het boek A hundred summers, a hundred winters (1994). Het boek sloeg in als een bom, viel meermaals in de prijzen en beleefde in 1995 een herdruk - een zeldzaamheid voor fotoboeken in Nederland. De foto's zijn door hun directheid en ongekunsteldheid van een betoverende schoonheid en werpen een geheel nieuw licht op het alledaagse leven in de voormalige Sovjet-Unie. Bertien van Manen hanteerde een vergelijkbare werkwijze voor haar project over China dat na veertien reizen als boek verscheen onder de titel East Wind West Wind (2001). Daarna begon zij aan het project Give me your Image (2005) over de rol die familiefoto's spelen in Europese interieurs. Hiermee onderzoekt zij de herinneringsfunctie van de fotografie in de samenleving.

Index

omslag voor
voorwerk 1	voorwerk 2
voorwerk 3	voorwerk 4
voorwerk 5	1
2	3
4	5
6	7
8	9
10	11
12	13
14	15
16	17
18	19
20	21
22	23
24	25
26	27
28	29
30	31
32	33
34	35
36	37
38	39
40	41
42	43
44	45
46	47
48	49
50	51
52	53
54	55
56	57
58	59
60	61
62	63
64	65
66	67
68	69
70	71
72	73
74	75
76	77
78	79
80	81
82	83
84	85
86	87
88	89
90	nawerk 1
nawerk 2	nawerk 3
omslag achter

A hundred summers, a hundred winters, Bertien van Manen

Index