feest | Ed van der Elsken

Het Nederlands Fotomuseum is in ieder geval van 5 t/m 18 november gesloten in verband met Coronamaatregelen. Houd u onze website in de gaten voor de berichtgeving over de heropening van het museum.

Het Nederlands Fotomuseum en Rijksmuseum hebben een ontwerp voor een nooit uitgegeven fotoboek ontdekt in de nalatenschap van Ed van der Elsken. Eind 2019 verwierven wij samen met het Rijksmuseum het laatste gedeelte van zijn nalatenschap. Onder de vele verrassingen en vergeten foto’s was ook het ontwerp voor het fotoboek feest, dat Van der Elsken tussen 1950-1960 maakte. Om onbekende redenen is het nooit tot een publicatie gekomen. Nu geven het Rijksmuseum en het Nederlands Fotomuseum het postuum uit. feest bevat een aaneenschakeling van feestelijke gebeurtenissen en de roes die daarop volgt. Het fotoboek is te koop in onze webshop.


Detail contactvel feest- Nederlands Fotomuseum / © Ed van der Elsken

Ter ere van deze speciale uitgave opent in het Nederlands Fotomuseum op 30 oktober een mini-expositie met 8 foto’s uit het boek feest in combinatie met de bijhorende contactvellen. De contactvellen maken duidelijk hoe Ed van der Elsken te werk ging en welke keuzes hij tijdens het fotograferen en later in de Donkere Kamer maakte. ​Ook is er een videopresentatie van het boek feest; je ziet een opname van twee handen die rustig door het boek bladeren. De mini-expo is te zien t/m 6 december 2020.

STAY HEALTHY | PAULIEN OLTHETEN

Het Nederlands Fotomuseum presenteert tot en met 13 september drie werken van Paulien Oltheten: Stay Healthy (2020), Meanwhile I’m doing exercise (2017) en Kapitalism (2016).  De presentatie is een combinatie van actueel werk en de recente aankoop van het project Meanwhile I’m doing exercise, waar het werk Kapitalism thematisch bij aansluit.

Stay Healthy
Met het werk Stay Healthy gaan we in op de actualiteit. Het publieke domein staat in 2020 plotseling in een ander perspectief. Stay Healthy is een serie van 15 korte videoportretten, waarin Oltheten een verscheidenheid aan interpretaties en omgangsvormen tussen personen in Amsterdam en omgeving laat zien.

Vanwege de wereldwijde pandemie en de oproep om binnen te blijven, initieert TAAK de serie ‘In Quarantaine’, waar kunstenaars de ruimte krijgen om hun reflecties, overwegingen en ideeën over deze uitzonderlijke periode in tekst, audio en beeld te delen.

Paulien Oltheten is een van de kunstenaars die op uitnodiging van TAAK nieuw werk maakt tijdens de COVID-19 pandemie. Oltheten gaat hiervoor op zoek naar voorbeelden van menselijk contact binnen die stilte en steriliteit. Vergeleken met andere landen biedt Nederland in deze periode nog relatief veel ruimte aan individuen om de maatregelen naar eigen inzicht vorm te geven.


Statue, Boedapest, still uitMeanwhile I’m doing exercise, 2017 © Paulien Oltheten

Nieuw in de collectie: Meanwhile I’m doing exercise
Het Nederlands Fotomuseum heeft met particuliere bijdragen belangrijk nieuw werk kunnen aankopen. Het gaat om audiovisueel werk van 25 videofragmenten en honderd foto’s, waarmee Oltheten de toeschouwer meeneemt op een visuele reis door Albanië, Macedonië, Griekenland, Servië, Hongarije, Oostenrijk en Duitsland, waarin ze kleine, poëtische menselijke gebaren vastlegt over de belangrijke ‘ politieke ‘gebeurtenissen die op de achtergrond plaatsvonden. Filmbeelden, stills en foto’s wisselen zich in dit audiovisuele werk af.

Paulien Oltheten observeert in haar werk de manier waarop mensen zich in de openbare ruimte gedragen en bewegen. Deze observaties legt ze vast door gebruik te maken van fotografie en film. Met de thematiek en haar behoefte om continu te reflecteren op de wereld, sluit haar werk naadloos aan bij het collectiebeleid van het Nederlands Fotomuseum.

Deze aankoop is mogelijk gemaakt dankzij de Fotomuseum Collectors Council. Meanwhile I’m doing exercise (2017) is de derde aankoop die het museum met hun bijdrage deed. Eerder dit jaar zijn twee aankopen bekendgemaakt; The Migrant van Anaïs López en zeven sleutelwerken van Charlotte Dumas.


Kapitalisme, Thessaloniki, still uit  Meanwhile I’m doing exercise,  2017 © Paulien Oltheten

Kapitalism
In deze video toont Paulien Oltheten drie Grieken op leeftijd die ieder afzonderlijk stoppen bij een specifiek parkbankje voor hun gymnastiekoefeningen. Op het bankje staat het woord Kapitalism. De combinatie van een graffitikreet en stramme bewegingen werkt op de lachspieren. Maar er is ook commentaar in te lezen: stil protest, onverschilligheid, verbeten trots. De man en het bankje zijn meer dan een ochtendritueel.

Met dank aan: TAAK

TAAK onderzoekt, ontwikkelt en realiseert nieuwe vormen van kunst in het publieke domein en alternatieve vormen van opdrachtgeverschap. Dit initiatief wordt gesubsidieerd door Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK).

Gallery Les filles du calvaire, Paris

Lees voor uw bezoek aan het museum onze veiligheidsmaatregelen.

Masterclass Fine Art Zwart/Wit - Aanmelden Fan, Friend, Ambassador

Als Fan, Friend of Ambassador van het museum ontvangt u 25 euro korting op de Masterclass Fine Art Zwart/Wit. Fans, Friends en Ambassadors kunnen zich inschrijven door onderstaand formulier in te vullen. 

Nog geen Fan of Friend? Meld je aan en geniet van deze korting. Meer informatie

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Winnaars Instagram Fotowedstrijd: #Mijnleventhuis

In maart 2020 startten we in samenwerking met onze partner Nationale-Nederlanden de Instagramwedstrijd #mijnleventhuis. Opdracht: maak een sterk en persoonlijk beeldverhaal over je leven nu in coronatijd, bestaande uit een fotoserie van 3 - 5 foto’s en deel deze via Instagram #mijnleventhuis. Ruim 600 inzendingen kregen we voor de Instagramwedstrijd. Het was een grote variatie aan beelden over ieders persoonlijke leven in Coronatijd. Op 19 juni 2020 hebben we de winnaars bekend gemaakt. Uit handen van Lobke Broos van het Fotomuseum en jurylid en fotograaf Ellen Houtman ontvingen zijn hun mooie prijs.

Actievoorwaarden: de fotoserie is zelf gemaakt; de fotoserie laat zien hoe jij deze tijd ervaart; de fotoserie is in kleur OF zwart-wit; de fotoserie bestaat uit 3 tot 5 foto’s; de fotoserie is genomen met een telefoon, compact camera of spiegelreflex; de fotoserie is genomen ten tijde van de coronamaatregelen van 12 mrt. - 31 mei 2020; schrijf bij je serie een korte toelichting; deel de fotoserie op Instagram met de #mijnleventhuis; tag @nlfotomuseum en @nn_nederland. 

1e prijs: Debbie Kleijn 

Titel: #mijnleventhuis
“Voor Corona was voor mijn 6-jarige zoon Pokemon zijn lust en zijn leven. Stiekem kaartjes mee naar school en ruilen op het plein met klasgenoten en vriendjes. Maar toen….school dicht, opgesloten in huis met je 4-jarige broertje die Pokemon nog niet snapt, ouders die het niet begrijpen en je vriend die het op een gegeven moment gehad heeft met Corona en Pokemon….. Vorige week hebben we de Post-it Pokemon van het raam gehaald. Het heeft er twee maanden gehangen. Het ruilen is weer begonnen.”

01. #MIJNLEVENTHUIS_DEBBIEKELIJN
02. #MIJNLEVENTHUIS_DEBBIEKELIJN
03. #MIJNLEVENTHUIS_DEBBIEKELIJN
04. #MIJNLEVENTHUIS_DEBBIEKELIJN

2e prijs: Lynda Molenaar 

Titel: #mijnleventhuis

Kind kan de was doen © Lynda Molenaar
De bloemetjes binnen zetten © Lynda Molenaar

Foto 1: Kind kan de was doen
“Kleine klusjes rondom huis doen we meer gezamenlijk nu we allemaal thuis zijn.”

Foto 2: De bloemetjes binnen zetten
“Geen school en even niet buiten spelen met vriendjes is saai. We halen de bloemen naar binnen, maar zetten ze liever buiten.”

Buiten spelen met je schaduw © Lynda Molenaar
Raamvisite © Lynda Molenaar

Foto 3: Buiten spelen met je schaduw
“Geen voetbaltraining en geen wedstrijden voor oudste dochter, ze is sneller dan haar schaduw.”

Foto 4: Raamvisite
“Trotse vriendin Mirre net bevallen van haar eerste kindje, die wil je heel graag aan de wereld laten zien. Een plaatje. Achter glas.”

Even luchten © Lynda Molenaar
Untitled © Lynda Molenaar

Foto 5: Even luchten
“Heel belangrijk met alle dagen thuis. En er is alle tijd voor. Nu wij nog.” 

Foto 6: untitled
“Zonder titel, omdat er een bepaalde droefenis uit de foto straalt, die een ieder voor zichzelf kan invullen.”

3e prijs: Desiree van den Boogaard 

Titel: Ingevlogen
“Op zondag 15 maart ga ik naar mijn ouderlijk huis. Om verschillende redenen hebben mijn hoogbejaarde ouders op dat moment extra hulp nodig, het is fijn en veilig als iemand bij ze kan zijn. Ik heb spullen bij me om enkele dagen te blijven; het worden enkele maanden, waarin het mantelzorgen centraal staat. Mijn werk kan ik dankzij de lock down voortzetten vanuit dit huis. Ik draai mee in hun huishouden, haak aan op hun routines: ik was mijn haar met shampoo “voor zilvergrijs haar” en leer hoe ik goede jus moet maken.
Op 16 mei trek ik met zwaar gemoed de deur weer achter me dicht. Het huis is leeg. Mijn ouders hebben géén covid-19 gekregen. Maar er zijn complicaties en er is pech, waardoor zij beiden op een revalidatieafdeling van een verpleeghuis terecht komen. Bij elkaar, dat wel. We kunnen niet bij hen op bezoek gaan. Af en toe ben ik in hun huis om post te halen, en schone kleding. Die zetten we beneden in het halletje van het centrum, met op het label hun namen.
Merkwaardig genoeg (en nog onwetend) maakte ik vorig jaar een fotoserie over de lege kamers die kinderen achterlaten in het ouderlijk huis als zij uitvliegen. Nu vloog ik - omgekeerd - weer in op het oude nest, zorgde voor hen, en legde deze situatie vast.”

1_Ingevlogen_DvdB
2_ingevlogen_DvdB
3_Ingevlogen_DvdB
4_ingevlogen_DvdB
5_Ingevlogen_DvdB
broeken_still_Ingevlogen_DvdB

4e prijs: Pieter Boon 

Titel: Lockdown Blues
“De foto's laten beeld zien van het thuis in de corona tijd. Ik had op dat moment drie kinderen die online les kregen en een vrouw die les gaf in het voortgezet onderwijs. Vrij hectisch dus, tegelijker tijd was het ook nog heel mooi weer en door de Lock down heel stil op het eiland, en toch binnen zitten. Maar als het even kon zo tegen de avond, een wandeling. De fotoserie is beetje in de stijl van het foto-essay van Time Magazine uit de jaren 50, 60 van de vorige eeuw.”

Lockdown Blues 1 © Pieter Boon
Lockdown Blues 2 © Pieter Boon
Lockdown Blues 3 © Pieter Boon
Lockdown Blues 4 © Pieter Boon

Corporate partner collectie
Nationale-Nederlanden en NN Group ondersteunen specifieke collectietentoonstellingen en projecten die gericht zijn op behoud en presentatie van het Nederlands visueel erfgoed.

Webexposities

Onze afdeling collectie heeft een aantal mooie webexposities gemaakt met historisch materiaal. Ga mee op online excursie met de pioniers van de Nederlandse natuurfotografie of kom alles te weten over het crowdsourcing project Captions for Cas, waarin vrijwilligers het archief van Cas Oorthuys online beschrijven.


Mina Hulleman plukt met Emma en drie andere, jongere kinderen van jachtopziener J. Hulleman bosbessen in dennenbos, Gietelo (1910) © Richard Tepe / Nederlands Fotomuseum

> bekijk de webexposities

Bekijk de collectie online

Onze Collectie bestaat uit ruim 5,5 miljoen beelden. Talloze daarvan zijn gedigitaliseerd en te bekijken in onze beeldbank. Neem de tijd want u raakt niet uitgekeken.


Amsterdam (1938 / 1939) © Cas Oorthuys / Nederlands Fotomuseum

> bekijk de collectie online

Door de ogen van...

Voor het project Door de ogen van.. kiezen vier beeldprofessionals foto’s uit de rijke collectie van het Nederlands Fotomuseum en schrijven hier een persoonlijke column bij.

Iris Sikking (1968) is onafhankelijk curator, opgeleid als filmeditor en fotohistoricus. Voor musea en festivals in binnen- en buitenland stelt zij veelal thematische tentoonstellingen samen. Lees hier haar columns. 

Sebiha Öztas (1981 te Rotterdam) is een fotograaf die zich vooral richt op emotionele en sociale onderwerpen. Ze werkt momenteel aan verschillende projecten waarin ze de onschuld en kwetsbaarheid van echte personages op een natuurlijke manier vastlegt. Lees hier haar columns. 

De broers Tyler (1990) en Sebastian (1993) Koudijzer zijn een Rotterdams creatief duo waarbij woordkunst en beeld samenkomen. Lees hier hun columns. 

Markha Valenta (1967) is wetenschapper aan de Universiteit Utrecht. Zij houdt zich bezig met de intersectie tussen politicologie, antropologie en geschiedenis. Lees hier haar columns. 

Archive Dive

Heb je 1 minuut? Want exact zo lang duurt iedere aflevering van onze serie Archive Dive. Voor deze serie halen ons hoofd collecties Martijn van den Broek en restaurator Katrin Pietsch bijzondere collectiestukken uit het depot. In 1 minuut wijzen ze je op details of vertellen ze het verhaal achter de foto.

Hoe komt een fotoserie tot stand en hoe bepaalt de fotograaf vervolgens welke foto uit deze serie gepubliceerd wordt? In Archive Dive #4 vertelt Martijn van den Broek ons hoe Ed van der Elsken zijn onderwerpen benaderde en uiteindelijk dé perfecte foto maakte.

> bekijk alle 20 afleveringen

UITGELICHT | Ed van der Elsken

Het Nederlands Fotomuseum beheert meer dan 160 archieven van historische en eigentijdse fotografen en heeft daarmee een belangrijk deel van het visuele erfgoed van Nederland in handen. Ed van der Elsken en Cas Oorthuys zijn enkele voorbeelden van beeldbepalende fotografen uit de 19de en 20ste eeuw, waarvan het museum de complete archieven beheert. Ook werk van eigentijdse fotografen als Bertien van Manen, Vincent Mentzel, Hans van der Meer, Viviane Sassen en Mieke Van de Voort zijn in de collectie vertegenwoordigd.

In Uitgelicht zoomen we in op twee bijzondere fotografen, waarvan het Fotomuseum onlangs een overzichtstentoonstelling toonde.

  Ed van der Elsken (1925-1990)

Zelfportret, Ginza, Tokio (1986); Zelfportret, Parijs (1950); Zelfportret - Nederlands Fotomuseum / © Ed van der Elsken

Ed van der Elsken,  het 'enfant terrible' van de Nederlandse fotografie was een getalenteerd fotograaf en filmer die gedurende ruim veertig jaar in foto's, fotoboeken en films zijn ontmoetingen met mensen vormgaf. Slenterend door wereldsteden als Parijs, Tokio, Hong Kong en Amsterdam of rondtrekkend door Afrika en Japan richtte hij zijn camera bij voorkeur op karaktervolle en opvallende individuen. In 1956 debuteerde hij met zijn fotoboek Een liefdesgeschiedenis in Saint Germain des Prés, dat hem op slag internationaal beroemd maakte. Ook maakte hij een aantal televisiefilms, veelal over onderwerpen uit zijn eigen leven als fotograaf.

Lange tijd werden zijn foto’s niet echt op waarde geschat. In 1991, een week na zijn dood, schreef NRC Handelsblad: ‘Zijn werk onttrok zich aan de gangbare esthetiek, de wisselende artistieke en levensbeschouwelijke modes, en paste niet in de afstandelijke academische en intellectuele schema's die steeds sterker in de kunst werden (worden) aangelegd. 'Fotograaf van het volle leven' was het royaalste compliment dat hij van de een-dimensionale Nederlandse kunstofficials kreeg. In het buitenland was de waardering aanzienlijk hoger; in eigen land wisten voornamelijk beeldende kunstenaars, onder wie collega's-fotografen, zijn werk naar waarde te schatten.

Aan die onderwaardering kwam pas goed een eind in 2017 toen het Stedelijk Museum Amsterdam uitpakte met de tentoonstelling De verliefde camera, waarin de nadruk lag op de ontwikkeling van zijn kunstenaarschap. Overigens was ‘kunstenaar’ een term die Ed van der Elsken ook zelf vermeed.

De onderwaardering gold eens te meer voor zijn kleurenfoto’s. Kleurenfotografie in het algemeen heeft moeten opboksen tegen de vooroordelen dat het te plat zou zijn en te commercieel. Ook al omdat fotografen kleur, anders dan hun zwart-wit foto’s, niet zelf afdrukten en er dusdoende hun eigen signatuur aan konden geven, was de waardering aanzienlijk minder. Nu weten we gelukkig wel beter; het is juist omdat Ed van der Elsken in kleur het volle leven nog beter kon benaderen, dat dit werk zo weergaloos is.


Bourgogne, Frankrijk (1980) - Nederlands Fotomuseum / © Ed van der Elsken

Het Nederlands Fotomuseum beheert het complete negatieven- en dia-archief van Ed van der Elsken. Hoewel hij wereldwijd bekend staat om zijn expressieve zwart-wit fotografie, werkte hij de laatste vijfentwintig jaar van zijn leven voornamelijk in kleur. De veelkleurige mensheid die Ed van der Elsken graag bezong, liet zich uiteindelijk het best in kleur verbeelden. Velen fotografen in de jaren tachtig volgden zijn voorbeeld. Ed van der Elsken heeft de weg voor hen vrijgemaakt en heeft er voor Nederlandse en internationale begrippen een uniek oeuvre mee opgebouwd.

Het Nederlands Fotomuseum heeft het kleurenwerk van fotograaf Ed van der Elsken van de ondergang gered. In 2016 luidde het museum de noodklok: de schimmel op de kleurendia’s van Ed moest per direct worden verwijderd, anders ging zijn kleurenwerk voorgoed verloren. De dia’s waren namelijk door de vochtigheid in Van der Elskens woonhuis aangetast door schimmel. Als schimmel de kans krijgt om te groeien, tast het langzaam de dia aan en verdwijnt het beeld.

Onder leiding van Katrin Pietsch ontwikkelde het restauratie atelier van het Nederlands Fotomuseum een speciale methode waarmee de dia’s niet stuk voor stuk maar per vel konden worden gereinigd. Dit leverde een enorme tijdswinst op. Lénia Oliveira Fernandes, assistent restaurator, is ‘slechts’ twee jaar bezig geweest met de restauratie. Per dag maakte zij 150 tot 200 dia’s schoon en kreeg zij een nog beter beeld van de fotograaf. Alle dia’s zijn gerestaureerd en gedigitaliseerd en geregistreerd.

In 2019 vierden we dit met Lust for Life: de eerste overzichtstentoonstelling van zijn kleurenwerk. Met de grootste iconen en nog nooit eerder getoond werk.


Zuid - Molukkers, ca. 1970 - Nederlands Fotomuseum / © Ed van der Elsken

Ontdek de foto’s van Ed van der Elsken in onze beeldbank
> Bekijk meer beelden van Ed van der Elsken

Lust for Life > bekijk de 5 seizoenen van onze instaStory serie ED op instagram
Ontdek meer over het werk en leven van Ed van der Elsken in onze ED InstaStory serie. Elk seizoen, bestaande uit 4 afleveringen, licht een kenmerkend aspect van zijn werk uit. Seizoen 1, genaamd The Hunter, gaat over Eds eigenzinnige werkwijze op straat. Zijn bekendste straatfoto’s komen voorbij, afgewisseld met video’s waarin Ed, een jonge fotograaf van nu en experts aan het woord komen. 

Ed gered
Het Nederlands Fotomuseum heeft met succes het grote restauratieproject van meer dan 42.000 kleurendia’s van fotograaf Ed van der Elsken afgerond. Daarmee is het kleurenwerk van een van de invloedrijkste Nederlandse fotografen veiliggesteld voor de toekomst.

In Archive Dive #5 vertelt Katrien Pietsch meer over de wijze waarop we de dia’s van Ed van der Elsken hebben gerestaureerd. 

Gebouw Las Palmas Wilhelminakade 332, 3072 AR Rotterdam +31 (0)10 203 04 05 info@nederlandsfotomuseum.nl

© 2016 - 2019 Nederlands Fotomuseum. WooCommerce door Redkiwi