21.06.2019

Captions for Cas, het online platform waarop vrijwilligers de contactbladen van Cas Oorthuys beschrijven, heeft een nieuwe mijlpaal bereikt. Liefst 10.000 bladen staan inmiddels in de Mediabank van het Fotomuseum. De deelnemers van Captions for Cas maken echt werk van hun beschrijvingen. Zij zoeken uit waar Oorthuys zijn foto’s heeft gemaakt, welke gebouwen of personen hij fotografeerde en nog veel meer.

De onderwerpen die op deze contactbladen staan zijn heel divers. Zo zijn er duizenden foto's die Oorthuys door de jaren heen in Amsterdam en Rotterdam heeft gemaakt. Ook bedrijfsreportages, zoals voor scheepswerf NDSM en bouwbedrijf IBC zijn te vinden in de Mediabank.

10.000 bladen is mooie mijlpaal, maar we zijn er nog niet. Het gehele archief van Oorthuys omvat ruim 33.500 contactbladen en vooral de buitenlandse reportages wachten nog op een beschrijving. Voor het traceren van locaties in Europa en daarbuiten zoekt het Fotomuseum nog enthousiaste en bereisde vrijwilligers.

Place de l'Étoile gezien vanaf de Arc de Triomphe, Parijs (ca. 1950) © Cas Oorthuys / Nederlands Fotomuseum

Cas op reis
Cas Oorthuys was als fotograaf vaak in het buitenland. Veelal was dat voor de bekende Contact-pocketboekjes waarvoor hij de foto’s leverde. Het eerste deeltje, Bonjour Paris, kwam uit in 1951 en in de vijftien jaar daarna zouden er nog vele volgen. Oorthuys maakte voor de fotopockets reizen naar zo ongeveer alle landen in Europa, maar hij had ook opdrachten in verre landen als Congo of Indonesië.

Een groot deel van de foto’s die hij tijdens zijn buitenlandse reizen heeft gemaakt, is nog beschikbaar in het crowdsourcing project Captions for Caswaarin vrijwilligers sinds 1 mei 2018 de contactalbums van Cas Oorthuys online beschrijven.

Landen die nog wachten op beschrijving zijn onder andere België, Denemarken en Zwitserland. En ook landen die favoriet van Oorthuys zelf waren, zoals Frankrijk, Griekenland en Italië zijn nog voorradig. Voor vrijwilligers die liever over de grenzen van Europa heen kijken, is er ook nog het een en ander om onder handen te nemen. Een paar voorbeelden: Afrika, Maleisië of West-Irian, zoals dat in de tijd van Oorthuys werd genoemd.

Contactblad uit album 'West-Irian' © Cas Oorthuys / Nederlands Fotomuseum

Contactbladen in de Mediabank
Dichter bij huis heeft Oorthuys natuurlijk ook veel fotoreportages gemaakt. Voor de Contact-pockets werden alle provincies in Nederland bezocht en van zijn woonplaats Amsterdam bevinden zich bijna 1.700 contactbladen in het archief. Dat zijn ongeveer 25.000 foto’s. Ook Rotterdam is goed vertegenwoordigd. Oorthuys was vaak en graag in de havenstad, met als resultaat het beroemde fotoboek Rotterdam dynamische stad uit 1959. Het Rotterdamse deel is goed voor bijna 1000 contactbladen met ongeveer 15.000 foto’s. Al deze contactbladen zijn inmiddels online beschreven.

Onder de 10.000 contactbladen die in onze Mediabank staan, bevinden zich ook diverse bedrijfsreportages, zoals van bouwbedrijf IBC Best, scheepswerf Vinke & Co en de suikerfabriek in Puttershoek. Alles met uitvoerige beschrijving en scan van contactblad. Ook onderwerpen als beeldende kunst, luchtopnames en Zeeuwse klederdrachten zijn hier te vinden.

Vondst van de Maand
De deelnemers van Captions for Cas kiezen een onderwerp waar zij veel van weten of interesse in hebben. Er is veel parate kennis en als dat soms niet zo is wordt onderzoek gedaan. En dan zijn de deelnemers niet van het halve werk, want dat onderzoek is grondig en vindingrijk.

Op het forum van Captions for Cas worden de resultaten van deze speurtochten met elkaar gedeeld. Om scherp te blijven is er zelfs een prijs in het leven geroepen. De beste, vindingrijkste of leukste ontdekking die de deelnemers op het forum plaatsen, wordt door het Fotomuseum uitgeroepen tot Vondst van de Maand.

Dit is een voorbeeld van zo’n vondst. Op het forum schreef de deelnemer:

“Ik kreeg deze scan van een druk kruispunt in Amsterdam, circa 1954. Op alle contactafdrukken dezelfde oversteekplaats met overstekende mensen. Het ging Cas Oorthuys om de witte betonnen verkeersstenen die hij in opdracht van betonfabriek "De Meteoor" fotografeerde. Maar bij goed kijken zag ik op 5 foto's steeds dezelfde twee meisjes oversteken. Ik dacht in het kleinere meisje rechts Hanna (Hansje) Oorthuys te herkennen, maar was niet 100% zeker. Navraag leerde dat het inderdaad Hansje is met schoolvriendin Erna Wolters.”

Dat is een mooi voorbeeld van grondig onderzoek. Hansje is een dochter van Cas Oorthuys. Dat de deelnemer haar herkende was weer te danken aan eerdere beschrijvingen. Ook de exacte locatie werd gevonden. Het is de kruising Vrijheidslaan Rijnstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt.

En het gaat nog verder. Dit werd ook nog ontdekt: “Vriendin Erna Wolters (rechtsonder) staat met Hansje (linksboven) op de Cas Oorthuys kinderpostzegels van 1951 ...”

Wordt u de volgende winnaar van de Vondst van de Maand? U kunt zich hier aanmelden.

Vanaf 30 juni is de tentoonstelling Cas Oorthuys | Op het netvlies in het Limburgs Museum te zien.

Prins Bernhard Cultuurfonds / Wertheimer Fonds
Door een genereuze bijdrage van het Prins Bernhard Cultuurfonds / Wertheimer Fonds kon het Nederlands Fotomuseum de 447 contactalbums van fotograaf Cas Oorthuys digitaliseren. Hiermee levert het Prins Bernhard Cultuurfonds / Wertheimer Fonds een grote bijdrage aan het publiek toegankelijk maken van dit Nederlands fotografisch erfgoed.

Gebouw Las Palmas Wilhelminakade 332, 3072 AR Rotterdam +31 (0)10 203 04 05 info@nederlandsfotomuseum.nl

© 2016 - 2019 Nederlands Fotomuseum. WooCommerce door Redkiwi