|
Terug naar dossier
John (Ferno) Fernhout | Ernest Hemingway en Joris Ivens tijdens filmopnamen van The Spanish Earth, Madrid (1937)
The Spanish Earth
Eind 1936 krijgt John Fernhout het verzoek van Joris Ivens om mee te gaan naar Spanje voor een film over de Spaanse Burgeroorlog. Ivens heeft hiervoor opdracht gekregen van de Contemporary Historians Incorporated, een communistisch georiënteerd Amerikaans gezelschap van prominente kunstenaars en schrijvers. In 1937 werkt Fernhout maandenlang als cameraman aan de film The Spanish Earth .
Ernest Hemingway
Na de eerste vier weken in Spanje brengen Ivens en Fernhout een kort bezoek aan Parijs. Daar leren zij Ernest Hemingway kennen, die als oorlogscorrespondent op weg is naar Spanje. Ze besluiten hem het commentaar bij de film te laten schrijven. Aan Hemingway hebben zij grote steun: hij spreekt Spaans en heeft ervaring opgedaan in eerdere conflictsituaties.
Hemingway begint Fernhout in Spanje “Ferno” te noemen. John Fernhout noemt zich sindsdien steeds vaker John Ferno en op de aftiteling van The Spanish Earth wordt hij zo voor het eerst vermeld.
Leica
Naast de filmcamera hanteert Fernhout een Leica om foto’s te maken. Het negatiefmateriaal voor de filmcamera en dit fototoestel is uitwisselbaar omdat zij allebei gebruik maken van het 35mm formaat, zodat er geen extra negatiefmateriaal meegenomen hoeft te worden.
John (Ferno) Fernhout | Dode ezel tijdens de Spaanse burgeroorlog, Brihuega, Spanje (1937)
De eerste conflictsituatie
In Spanje wordt er voor het eerst door onafhankelijke makers gefotografeerd en gefilmd in een oorlogssituatie. John Fernhout wordt hierdoor een van de eerste Nederlandse oorlogscorrespondenten en Spanje is wat dit betreft zijn vuurdoop. De vele foto’s die Fernhout in Spanje heeft gemaakt, zijn nauwelijks gepubliceerd. Voor publiciteit van de film wordt vooral gebruik gemaakt van stills uit The Spanish Earth.
Gruwelijke beelden
Op de foto’s van Fernhout zijn de direct betrokkenen bij de film te zien,
John (Ferno) Fernhout | Ernest Hemingway bij gesneuvelde Italiaanse soldaten in de Spaanse burgeroorlog, Guadalajara/Brihuega (1937)
maar ook de gevolgen van de bloedige burgeroorlog. De heftigste beelden maakt hij op 26 maart van gesneuvelde Italiaanse strijders in de slag bij Guadalajara. Sommige foto’s van gruwelijk verminkte slachtoffers zijn nog steeds te schokkend voor publicatie.
foto ‘37
Eva Besnyö zorgt er in Nederland voor dat foto’s van Fernhout op de tentoonstelling foto ’37 van het Stedelijk Museum in Amsterdam komen te hangen. foto ’37 is de eerste tentoonstelling in Nederland waar nieuwe vormen van reportagefotografie worden getoond, die pas na afloop van de Duitse bezetting tot volle bloei zullen komen.
John (Ferno) Fernhout | Soldaten in een ruďne tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1937)
Naast Fernhout, zijn ook Carel Blazer, Robert Capa en Gerda Taro met Spaanse foto’s vertegenwoordigd. Ten tijde van de tentoonstelling wordt Gerda Taro in Spanje door een Russische tank overreden.
Iconisch beeld uit Madrid
Het bekendste beeld van Fernhout uit Spanje is die uit een serie van vijf, gemaakt op het balkon van een huis aan de Paseo de Rosales in Madrid. Vanaf deze plek kan de filmploeg het slagveld goed overzien en in beeld brengen.
De beelden laten zien hoe Ivens, Fernhout en Hemingway hun camera installeren onder oude kleren
John (Ferno) Fernhout | Joris Ivens, Ernest Hemingway en John Fernhout met filmcamera op balkon van een huis, Paseo de Rosales, Madrid (9 april 1937)
die ze in het huis vinden. Fernhout zelf is ook te zien terwijl hij de filmcamera instelt, opnamen die waarschijnlijk door Ivens of Hemingway zijn gemaakt.
Hemingway beschrijft deze situatie in zijn notities van 9 april 1937 onder het kopje “First Combat Experience”, waarschijnlijk zonder de beelden van Fernhout te kennen.
First Combat Experience
“Net toen we onszelf feliciteerden met onze uitstekende observatiepost en het ontbreken van gevaar, ketste een kogel tegen de hoek van een stenen muur naast Ivens' hoofd. We dachten dat het een verdwaalde kogel was en schoven een beetje op en terwijl ik de actie bekeek met de verrekijker kwam er nog een langs mijn hoofd. We namen een andere positie in, van waar we niet zo goed konden observeren, en werden nog twee keer beschoten. Joris dacht dat Ferno de camera op onze eerste post had laten liggen en toen ik terugging om hem te halen, drong een kogel in de muur boven me. Ik kroop terug op handen en voeten en er kwam nog een kogel langs toen ik de hoek overstak waar ik ongedekt was. We besloten de grote camera met de telelens op te zetten. Ferno was teruggegaan om een veiligere plaats te zoeken en koos de derde etage van een stukgeschoten huis waar we de hele middag werkten en naar de veldslag keken in de schaduw van het balkon, terwijl de camera was gecamoufleerd met oude kleren die we in het huis hadden gevonden.”
Robert Capa
In Madrid treft Fernhout in Hotel Florida zijn Hongaarse vriend Endre Friedmann, die hij in Berlijn heeft leren kennen. Friedmann is zich inmiddels Robert Capa gaan noemen en werkt in Spanje onder meer voor het fameuze tijdschrift Life. Na Spanje besluit Capa als fotograaf met Fernhout en Ivens mee te gaan naar China.
Terug naar dossier |
Ontdekken 
