|
Terug naar dossier
Autochrome is uitgevonden door de Franse broers Auguste en Louis
Lumière (1862-1954 respectievelijk 1864-1948), die vooral bekend staan als de
uitvinders van de ‘cinématographe’ (1895), een filmcamera en -projector in één.
Toen zij in 1907 de autochromeplaten begonnen te produceren in hun fabriek in
Lyon, hielden ze zich al jaren bezig met kleurenfotografie. Nadat zij in 1903
zo ver gevorderd waren dat ze hun eerste patent aanvroegen, duurde het nog zo’n
3,5 jaar om het procédé en vooral het productieproces te vervolmaken. Nadat de
productie eindelijk begon, veroverden autochromes al snel de fotografiewereld.
A.W. Reijerse (toegeschreven aan)
aardappelzetmeelkorrels
Een autochrome is een
kleurendia op glas. Eigenlijk is het een gewone zwart-witdia met een
kleurenraster. De lichtgevoelige laag is namelijk een panchromatische
zwart-witemulsie. Zonder het kleurenraster zou ze een gewoon zwart-witnegatief
opleveren. Het kleurenraster bestond uit miljoenen minuscule
aardappelzetmeelkorrels die geverfd waren in de kleuren oranje, violet en
groen. Op het raster werd een vernislaag aangebracht en vervolgens een
panchromatische zwart-witemulsie. Een tweede glasplaat (dekglas) beschermde de
emulsie tegen beschadiging en vocht.
Raster van een autochromeplaat
spectrum
De oranje, violette en groene korrels die het raster vormden absorbeerden bij de opname het licht van hun complementaire kleuren en lieten alleen het licht van hun eigen kleur door. Groen bijvoorbeeld hield violet en rood tegen. De emulsie werd dus plaatselijk steeds door slechts een deel van het spectrum belicht. Autochrome is een additief kleurenprocédé, gebaseerd op het principe dat de drie primaire kleuren (rood, groen en blauw) door vermenging alle andere kleuren opleveren. Rood en groen leveren bijvoorbeeld geel op.
geen speciale camera
Voor het maken van een autochrome-opname kwam in principe iedere camera in aanmerking. In tegenstelling tot veel andere kleurenprocédé’s (waarvan sommige van later datum) hoefde er geen speciale camera te worden aangeschaft. Dat was uiteraard een belangrijk voordeel.
alleen onder liefhebbers
De oorspronkelijke naam van het Franse procédé is ‘autochrome’. In het Engels en Duits, en waarschijnlijk in veel andere talen, wordt dezelfde spelling gehanteerd. In de Nederlandse literatuur kom je echter ook wel ‘autochroom’ tegen. In Nederlandse artikelen en boeken uit de tijd zelf werden beide spellingswijzen gebruikt. In dit dossier is gekozen voor ‘autochrome’: niet alleen omdat dat in de meeste andere talen ook gebruikelijk is, maar ook omdat doorgaans alleen woorden die ingeburgerd zijn vernederlandst worden. Daarvan is bij deze vorm van kleurenfotografie geen sprake: het autochromeprocédé is alleen onder liefhebbers en kenners bekend.
Terug naar dossier |
Ontdekken 
