|
Terug naar dossier
De eenvoudigste manier om een
panorama te krijgen is een opname van gewone afmetingen te maken en daar onder
en/of boven een stuk van af te knippen. Dat is vaak gedaan. Aart Klein
(1909-2001) bijvoorbeeld, fotografeerde in 1977 een serie gezichten op
Amsterdam en werkte daarbij op het meest anti-panoramische formaat dat denkbaar
is, 6x6. Waarschijnlijk zijn veel
foto's tot panoramisch formaat versneden omwille van de variatie in de opmaak
van tijdschriften waarin ze werden afgebeeld. Dat lijkt gebeurd te zijn met een
aantal historische opnamen die ooit in Het Leven verschenen,
bijvoorbeeld van de watersnoodramp van 1916.
kinderachtig
Dat bijsnijden van een gewone
afdruk lijkt misschien een beetje kinderachtig, maar feit is dat verschillende
moderne panoramacamera's hetzelfde doen. Die laten al bij de opname een deel
van het beeld weg. Dat bijsnijden van de afdruk verklaart waarom zoveel
panorama's zo klein
zijn. De kleinste panoramafoto die
ik ooit zag is er een van William J. Mullins: 3,6 x 8,6 centimeter. Ze
is daarmee ruim 500.000 keer kleiner dan het geschilderde Panorama Mesdag in
Den Haag. Het kan overigens nog kleiner: in de privé-collectie van Joachim
Bonnemaison zit er een van 1,5 x 7 centimeter.
William J. Mullins | Gezicht op schepen voor de kust, ca. 1900 | Collectie Rijksmuseum
aandacht
Kleine panorama's zoals die van Mullins worden gemakkelijk over het hoofd
gezien. Zijn ze juist erg groot, dan worden panoramafoto's vaak apart
opgeborgen - ze passen niet in een gewone doos - en vormen ze buitenbeentjes in
de collectie. Dat bevordert de bekendheid doorgaans niet. Doordat het begrip
panoramafoto lastig te definiëren is en de een wat strenger en puristischer
oordeelt dan de ander, krijgen panorama's die uit verschillende opnamen
samengesteld zijn soms minder aandacht. Bovendien duurt het soms even voordat
je je realiseert dat een aantal losse opnamen een panorama vormen. Dat was
bijvoorbeeld het geval bij het zevendelige panorama dat Jacob Olie in 1862
maakte: pas bij de aan hem gewijde tentoonstelling in 2000 werd het herontdekt.
Terug naar dossier |
