|
Terug naar dossier
Bij alle fotografie die zilver bevat, kan zich het verschijnsel van verzilveren of zilveromslag voordoen. Zilveromslag is het bekendst van oude zwartwitafdrukken, maar komt ook bij negatieven veelvuldig voor. Een metaalachtige glans, die meestal van de randen naar het midden kruipt, wordt zichtbaar op de emulsiezijde. Oorzaak is een chemische reactie (zogenaamde ‘redox’ reactie) waarbij de ene stof gaat oxideren en de andere stof gaat reduceren. Deze reactie vindt plaats tussen enerzijds de omgevingsstoffen uit de lucht of verkeerde verpakkingsmaterialen (of lijm) en het zilver.
Fotograaf onbekend | Zilveromslag in de linkerbenedenhoek | Collectie Instituut voor Militaire Geschiedenis KL
Fotograaf onbekend | Glasnegatief dat is gaan zilveren | Collectie Nederlands Fotomuseum
donkere delen
Belangrijk hierbij is de aanwezigheid van voldoende water of vocht in de omgeving. Met een relatieve vochtigheid lager dan 50% vermindert de kans op verzilveren van de foto aanzienlijk. Het beeldzilver oxideert en reduceert opnieuw op een andere plaats. Dit vindt vooral plaats op de donkere delen van de foto waar al veel zilver aanwezig is, waardoor een steeds dikkere laag metallisch zilver ontstaat die uiteindelijk zichtbaar wordt als een zilverachtig laagje.
witte randen
Een afdruk van een sterk aangetast negatief toont de zilveromslag dan ook met witte randen langs het beeld. Verzilvering is - voor het oog - te verwijderen maar onderwerp van een ethische discussie onder restauratoren. Bovendien blijft het proces zich verder herhalen als de omgevingscondities niet worden bijgesteld.
Terug naar dossier |
