|
Terug naar dossier
Portret van Louis Jacques Mandé Daguerre, 1844 | Jean-Baptiste Sabatier-Blot | George Eastman House, Rochester
Geachte meneer Niépce,
Als u de uitvinder van de fotografie niet bent, wie dan wel? U wordt geroemd als de eerste die een door zonlicht getekend beeld kon vastleggen, in 1827. Ik wend mij dan ook tot u in een poging de oorsprong van de fotografie te reconstrueren.
Ik ben met name geïnteresseerd in uw pupil Louis Daguerre. Bijgevoegd portret van hem zal u wel verbazen. U ziet namelijk niet alleen hem, maar ook de uitvinding die hem beroemd maakte: de daguerreotypie. De drager is een plaat van koper met een zeer dun laagje gepolijst zilver. Het beeld dat zich in die spiegelende laag bevindt, is gevormd door licht. Daguerre heeft een manier gevonden om het te ontwikkelen en daarna permanent vast te leggen.
Dat is na uw tijd. In 1839, zes jaar na uw overlijden, maakte hij zijn vinding wereldkundig. Het nieuws sloeg in als een bom. Het eerste fotografische procédé dat in principe door iedereen kon worden toegepast, was geboren. Binnen vijf jaar groeide de daguerreotypie uit tot een procédé dat over de hele wereld werd toegepast, hoofdzakelijk om portretten mee te maken.
U ziet het zelf: het aanschouwen van een daguerreotypie is een verademing. Ook nu, na meer dan 150 jaar waarin de fotografie zich heeft kunnen ontwikkelen, is de helderheid en scherpte nauwelijks te overtreffen. Ze overbruggen die tijdspanne moeiteloos. Daarnaast is een daguerreotypie als een juweel: een blinkend object dat zo kwetsbaar is dat het moet worden beschermd. De behuizingen die hiervoor dienen, zijn prachtige creaties op zich. De meest bijzondere eigenschap, ten slotte, is dat iedere daguerreotypie uniek is.
Dat laatste vindt u misschien niet opzienbarend. Sinds 1841 is het echter mogelijk met één opname een oneindig aantal afdrukken te maken. Deze vorm van reproduceerbaarheid is uitgegroeid tot een basisvoorwaarde voor bijna ieder fotografisch procédé dat volgde; eerst via een papieren, daarna een glazen, daarna een kunststof negatief. Nu gebruiken we zelfs een beeld dat niet langer definitief en tastbaar is... Ik betwijfel of u zich dat kunt voorstellen. In ieder geval bracht het gebruik van procédés met negatieven zoveel voordelen met zich mee, dat de daguerreotypie na circa drie decennia langzaam maar zeker in onbruik raakte.
De daguerreotypie is nu een soort fossiel. Ik weet niet of dat helemaal terecht is. Laat ik volstaan met te zeggen dat zij een unieke plaats inneemt in de geschiedenis van de fotografie. Exemplaren die we tegenwoordig tegenkomen, mogen we beschouwen als cultureel erfgoed. Ik vraag mij af of u, pionier van de fotografie, zelf ooit zo naar uw werk heeft gekeken.
Hoogachtend,
Nickel van Duijvenboden
Terug naar dossier |
