|
Terug naar dossier
Een kale plaat (oftewel een daguerreotypie zonder behuizing) komt zelden voor. De behuizing is een wezenlijk onderdeel van de daguerreotypie. Dit komt in de eerste plaats doordat platen uiterst kwetsbaar zijn. Een goede behuizing is solide, goed passend en tot op zekere hoogte luchtdicht. Daarvoor moet zij in ieder geval de volgende onderdelen bevatten:
- een stevige basis of ‘rug’
- een manier om de daguerreotypie op haar plaats te houden (plaatbevestiging), bijvoorbeeld door gelijmde strookjes papier
- een afdekglas om de beeldzijde van de plaat af te schermen
- een verzegeling om het geheel bijeen te houden en de plaat te beschermen tegen schadelijke invloeden
merkwaardig
De behuizing moest ook mooi zijn. In de eerste plaats uitte zich dat in kleuren en dessins, bijvoorbeeld op passe-partouts en sierpapieren. Maar ook het afdekglas werd versierd: op een zeker moment raakte het in de mode dat te beschilderen. Dit leverde een kader op dat egaler en strakker was dan de meeste passe-partouts. Beschilderde afdekglazen komen vaak voor in combinatie met passe-partouts, wat een karakteristiek effect geeft. Daguerreotypisten versierden verzegelingen en afdekpapieren vaak met reliëfdruk, bijvoorbeeld in een wafelpatroon of de vorm van een bloem.
Detailopname van de achterzijde van een beschilderd afdekglas, ca. 1848 - 1860 | Museum Joh. Enschedé, Haarlem
cassette en etui
De daguerreotypie kent een onderscheid tussen twee typen behuizingen: een ‘Europees’ model en een ‘Anglo-Amerikaans’. Het fotomuseum voert voor ditzelfde onderscheid ook wel de termen cassette en etui. De cassette kwam het meest voor op het Europese vasteland. Dit type behuizing bestond voornamelijk uit glas en papier of karton. Zij was bedoeld voor in huis, bijvoorbeeld om de daguerreotypie in op te hangen. Voor de sier werd dit type behuizing ook wel in een lijst geplaatst, hoewel dat niet nodig was. Het beeld is bij dit model direct zichtbaar.
opbouw cassette
Opbouw van een Europese daguerreotypie | Illustratie T. Pritchard
1. Afdekglas
2. Papieren passe-partout
3. Plaat
4. Rug
5. Afdekpapier
6. Verzegeling
dichtgeklapt
Het etui was de standaard behuizing in Engeland en Noord-Amerika. Het bestond meestal uit een houten basis met een leren bedekking of uit kunststof. Het etui kon worden meedragen zoals een portemonnee, doordat het kon worden dichtgeklapt. Hiertoe bezat het een scharnier en een sluiting. De binnenkant was gevoerd en kon zowel een als twee daguerreotypieën bevatten.
opbouw etui
Opbouw van een Anglo-Amerikaanse daguerreotypie | Illustratie T. Pritchard
1. ‘Preserver’; strookje buigbaar messing dat de onderdelen samenklemt
2. Afdekglas
3. Messing passe-partout
4. Plaat
5. Etui met scharnier
Terug naar dossier |
