De albums van Lita Tholen-de Ranitz, deel 2
Sanne Baar
In deel 1 van de webtentoonstelling over de albums van Lita Tholen-de Ranitz (inv. nr. ANO 189) heeft u kunnen lezen wie Lita Tholen–de Ranitz was. In de twee fotoalbums die het Nederlands Fotomuseum van haar bezit heeft speelt ook een man een belangrijke rol. In deze tekst gaan we naar hem op zoek.
Het jongetje
Op de openingspagina van het eerste album lezen we dat er onverwacht een jongetje op bezoek kwam in de Kanaalvilla. Hij verscheen opeens en wordt ‘het jongetje’ genoemd, terwijl hij toch al wat ouder lijkt. Wie kan hij zijn? Op een van de laatste pagina’s in het tweede album lezen we pas dat hij Wim heet. Bij een foto op diezelfde pagina wordt vermeld dat dit de eerste foto is die tante Lita ooit heeft gemaakt. Zij is dus zeker niet te fotograaf van alle eerdere foto’s. We zoeken dus een Wim of misschien een Willem.
Wie is Wim?
Laten we onze zoektocht beginnen in de directe kring rondom Lita zoals wij die nu kennen. Had Bram Arntzenius een zoon die Wim heette? Nee. Het is dus niet een van de zes kinderen Arntzenius. Zou hij dan een zoon kunnen zijn van een van de vriendinnen van Lita. Zij had een hechte vriendschap met mevrouw Talma-Thomassen à Theussink van der Hoop - een zus van haar moeder - en ook met de al eerdere genoemde mevrouw Van Hoogendorp. Deze dames waren echter ongetrouwd en hadden geen kinderen. De meest directe banden met Lita lopen dood. We moeten dus in een iets bredere kring zoeken. Maar wat weten we naast zijn voornaam nog meer over het jongetje Wim?
We weten dat Wim lang niet bij Lita op bezoek is geweest. Bij zijn eerste bezoek sinds lange tijd neemt hij een album met foto’s van Bali mee. Waarschijnlijk heeft hij dus een verbintenis met Nederlands-Indië. Daarnaast neemt hij ‘tante’ Lita mee op een zakenreis naar Londen.
Het ligt voor de hand om verder te gaan zoeken in de familie Arntzenius waarmee Willem Bastiaan en Lita zulke nauwe banden onderhielden. In de directe familie van Bram en zijn kinderen bevond zich geen Wim. Wel bleek dat een zekere Willem Nicolaas Arntzenius (1884-1971) bij het Haags Gemeentearchief werkte, die daar samen met zijn neef Willem Bruno (1911-1998) ook het familiearchief van de familie Arntzenius heeft ondergebracht. Zou hij een van deze twee mannen zijn?
Willem Nicolaas Arntzenius
Eerstgenoemde viel vrijwel gelijk af. Deze Willem Nicolaas werkte van 1902-1949 hij bij het Haags Gemeentearchief. Het is dus onwaarschijnlijk dat hij in de vroege jaren 1930 voor zaken naar Londen moest. Daarnaast stopt het tweede album in 1932 om pas in 1946 weer door te gaan. Er wordt gesproken over een vertrek. Willem Nicolaas heeft al die tijd in Den Haag gewerkt en een langere afwezigheid is dan ook niet logisch.
Willem Bruno Arntzenius
Willem Bruno werd op 22 juli 1911 in Balikpapan op Borneo geboren. In 1914 vestigde het gezin zich in het Haags Statenkwartier, niet ver van de Kanaalvilla. Een onverwacht bezoek met foto’s uit Nederlands-Indië is dan ook te verklaren. Ook het zakelijk bezoek aan Londen in de jaren 1930 ia aannemelijk. Willem Bruno werkte voor Shell, een bedrijf dat de nodige contacten met Londen had.
Maar hoe zit het dan met het vertrek in 1932? Op pagina negenentwintig van het tweede album staat dat deze foto twee dagen voor vertrek is genomen. Pas in september 1946 krijgt het album een vervolg van enkele pagina’s.
In het Haags Gemeentearchief liggen de persoonskaarten van Willem Bruno en zijn familie. Op de persoonskaart van Willem Bruno wordt voor de woonplaatsen verwezen naar die van zijn vader, Willem Diederik Alexander Arntzenius (1875-1960). Laatstgenoemde vertrok in 1933 naar Curaçao. Het is echter niet duidelijk of de inmiddels volwassen kinderen mee zijn gegaan. In de krant Het Vaderland is wel terug te vinden dat Willem Bruno op 7 juli 1937 per schip vanuit Rotterdam naar Batavia vertrok en op 1 maart 1947 opnieuw per vliegtuig. Willem Bruno was dus zeer waarschijnlijk in september 1946 in Nederland toen de laatste foto’s uit het tweede album werden gemaakt.
Conclusie?
Maar is ‘het jongetje’ echt Willem-Bruno? Dat blijft een vraag want Jan Carel - wiens opa een broer van Willem-Bruno was - herkende hem niet op de foto’s. Wie het wel is wist hij ook niet. De zoektocht eindigt voorlopig dus met een vraagteken.
In deel 1 van deze webtentoonstelling over de albums van Lita Tholen-de Ranitz kunt u het eerste album met inventaris nummer ANO 189 bekijken.
